Tuổi trẻ Kon Tum rèn đức, luyện tài, xung kích, tình nguyện xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh!

Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa

alt

Lịch sử bảo vệ chủ quyền đối với 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của dân tộc có mồ hôi, xương máu và cả sinh mạng của nhiều thế hệ tráng đinh của 2 làng An Vĩnh và An Hải trong cửa biển Sa Kỳ và sau này là 2 phường An Vĩnh và An Hải trên đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi).

Người dân trên đảo Lý Sơn có câu: "Chiều chiều ra ngóng biển xa/ Ngóng ai đi lính Trường Sa chưa về". Những câu hát dân gian về đội Hoàng Sa và Trường Sa xưa được nhiều người dân trên đảo Lý Sơn nhớ và thuộc để truyền cho thế hệ mai sau về một thời bi hùng oanh liệt trong trang sử bảo vệ chủ quyền quốc gia trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Đảo Lý Sơn - huyện Lý Sơn, nằm ở phía đông bắc tỉnh Quảng Ngãi, cách đất liền 18 hải lý. Toàn huyện đảo có 3 xã: An Hải, An Vĩnh và An Bình. Từ bao đời nay, cộng đồng người dân trên đảo đã duy trì lễ khao lề thế lính Hoàng Sa. Lễ thường được các tộc họ có người đi lính Hoàng Sa xưa (như họ Võ, họ Phạm…) tổ chức vào dịp "cúng việc lề" của họ và do cộng đồng tổ chức tại đình làng vào ngày 15, 16 tháng 3 Âm lịch.

Theo sử sách, triều Nguyễn xưa kia đã cho lập đội Hoàng Sa để bảo vệ và khai thác biển Đông. Đội Hoàng Sa chính thức được thành lập cụ thể năm nào chưa rõ, sử liệu cũ chỉ ghi “hồi đầu bản triều”, “hồi đầu dựng nước” và chấm dứt hoạt động vào những năm thực dân Pháp tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam.

“Đội Hoàng Sa gồm 70 người, chủ yếu lấy người ở xã An Vĩnh, cắt phiên mỗi năm cứ tháng hai, tháng ba nhận giấy sai đi, mang lương đủ ăn 6 tháng, đi bằng 5 chiếc thuyền câu nhỏ, ra biển 3 ngày 3 đêm thì đến đảo ấy. Ở đấy tha hồ bắt chim cá mà ăn. Lấy được hóa vật của tàu, như gươm, tiền bạc, vòng bạc… Đến kỳ tháng 8 thì về, vào cửa Eo, đến thành Phú Xuân để nộp" – theo sách “Phủ biên tạp lục”.

Hải đội Hoàng Sa thường vượt biển trên những chiếc thuyền câu nhỏ, để tiện luồn lách trong quần đảo có nhiều rạn san hô và bãi đá ngầm hiểm trở. Trong điều kiện phương tiện tàu thuyền thô sơ ấy, những người lính luôn phải đối mặt với nguy cơ "một đi không trở lại”. Tương truyền, mỗi người lính trong đội Hoàng Sa khi đi làm nhiệm vụ phải chuẩn bị cho mình một đôi chiếu, 7 nẹp tre và 7 sợi dây mây để nếu không may xấu số bỏ mạng trên biển thì sẽ dùng để bó xác và thả xuống biển.

Những ngôi mộ kiểu “chiêu hồn nhập cốt” trên đảo Lý Sơn được làm bằng đất sét giả cốt người chính là nơi để con cháu tưởng niệm thờ cúng những người xấu số không thể trở về quê hương, bản quán. Và cũng chính từ thực tiễn mất mát, hy sinh ấy, Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa đã hình thành. Đây là một nghi lễ mang đậm tính nhân văn của người dân Lý Sơn, nhằm cầu bình an cho người lính Hoàng Sa trước khi đội lên đường làm nhiệm vụ.

Trong buổi tế, người ta làm những hình người bằng giấy hoặc bằng bột gạo và dán giấy ngũ sắc, làm thuyền bằng thân cây chuối, đặt hình nộm lên để làm giả những đội binh thuyền Hoàng Sa đem tế tại đình, tế xong đem thả ra biển, với mong muốn đội thuyền kia sẽ chịu mọi rủi ro thay cho những người lính của đội Hoàng Sa, đồng thời tạo niềm tin và ý chí cho người lính làm hoàn thành nhiệm vụ theo lệnh vua…

Về sau, khi đội Hoàng Sa không còn nữa, các tộc họ có người đi lính Hoàng Sa đã tự tổ chức tế lễ theo nghi thức xưa tại nhà thờ tộc họ của mình để tưởng nhớ và trở thành một phong tục đẹp, một dấu ấn văn hóa tâm linh trong đời sống của các thế hệ người Lý Sơn.

Trong những năm gần đây, Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa được địa phương tổ chức khá long trọng, với sự tham gia đông đảo nhân dân trên đảo Lý Sơn và nhiều địa phương khác trong tỉnh Quảng Ngãi, tạo nên một nghi lễ mang đậm nét nhân văn. Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa được tổ chức kết hợp với các sinh hoạt văn hóa như: Hội hoa đăng, hát bội, múa lân, lễ rước và lễ hội đua thuyền tứ linh truyền thống.

Đâu chỉ dừng lại ở ý nghĩa văn hoá, Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa còn góp phần phản ánh về lịch sử bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam trên vùng biển Đông, đặc biệt là chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của các binh thuyền đội Hoàng Sa - Trường Sa cùng thuỷ quân Hoàng Sa - Trường Sa. Nghi lễ tại đình làng An Vĩnh và các tộc họ trên đảo Lý Sơn góp phần khơi dậy lòng yêu nước, còn bảo tồn các giá trị văn hóa của cha ông, giúp cố kết cộng đồng, giáo dục truyền thống cho các thế hệ con cháu Lý Sơn, Quảng Ngãi nói riêng và Việt Nam nói chung.

Với ý nghĩa và tầm quan trọng đó của di sản văn hóa này, tháng 4/2013, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định đưa Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, loại hình Tập quán xã hội và tín ngưỡng.

Nguồn: Báo Kon Tum - VS

 

 

Đăng nhập

Video sự kiện

You need Flash player 6+ and JavaScript enabled to view this video.

Du Bao Thoi Tiet

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay204
mod_vvisit_counterHôm qua1109
mod_vvisit_counterTuần này4568
mod_vvisit_counterTuần trước8274
mod_vvisit_counterTháng này23149
mod_vvisit_counterTháng trước23991
mod_vvisit_counterTổng102951